Historia Gminy Prusice

UMiG Prusice | Czwartek 09.04.2015 aktualizacja: 09.04.2015, 08:20

Krótki zarys historii Gminy Prusice: Najstarsze ślady potwierdzające osadnictwo na terenie dzisiejszej gminy Prusice pochodzą z okresu paleolitu (najstarszej epoki kamienia) datowanego na ok. 8 tys. lat p.n.e., znaleziono narzędzia krzemienne. Bogate znaleziska pochodzą z neolitu (4200-1700 p.n.e.) i z epoki brązu (1700-650 r. p.n.e.). Szczególnie wiele znalezisk z osadnictwa a także cmentarzysk kultury łużyckiej z okresu halsztackiego (650‑400 p.n.e.), kultury przeworskiej z okresów lateńskiego (400 p.n.e.-0) i okresów wpływów rzymskich (0‑375 n.e.). Odnotowuje się przerwę w osadnictwie w okresie wędrówki ludów (ok. 375‑570 n.e.). Ponowne osadnictwo datowane jest we wczesnym średniowieczu pod koniec VIII w. Wiele znalezisk z XII w. i XIII w., które pokrywają się ze wzmiankami w dokumentach historycznych. Odkryto grodziska z X-XII w. w Prusicach, Piotrkowicach i Górowie, cmentarzysko w Pawłowie Trzebnickim i zaginioną wioskę Janikowo koło Wszemirowa. W okresie średniowiecza po podziale dzielnicowym Śląska ziemia ta należała do księstwa wrocławskiego, później na pograniczu księstwa wrocławskiego i głogowskiego, następnie do księstwa oleśnickiego. 

Jedna ze starych tradycji głosi, że już  w 1140 r. w Prusicach istniał kościół. W akcie lokacyjnym Żmigrodu z 15 V 1253 r. Prusice i Strupina były wymienione, jako osady targowe. Prawdopodobnie w 1283 r. Prusice otrzymały prawo lokacyjne z rąk księcia Henryka IV Probusa. Natomiast Strupina mogła otrzymać prawa miejskie na przełomie  XV – XVI w. W obu przypadkach niestety nie zachowały się akty lokacyjne (w 1945 r. Strupina a w 1951 r. Prusice utraciły prawa miejskie). W 1492 r. zmarł ostatni z piastowskich książąt oleśnickich, wtedy też król czeski Władysław Jagiellończyk nadał te ziemie rodzinie Kurzbachów w ramach tzw. państwa stanowego milickiego. Państwo stanowe w 1521 r. zostało podzielone, jedna siedziba była w Żmigrodzie, druga w Miliczu. Prusice należały do państwa żmigrodzkiego, Strupina jednak wymieniona jest dalej w księstwie oleśnickim należącym do Podiebradów. Kurzbachowie władali Prusicami do 1591 r., za ich rządów odbudowano kościół św. Jakuba i ratusz a cechy rzemieślnicze otrzymały nowe korzystne dla nich statuty. (Dziełem tego rodu, a szczególnie Wilhelma von Kurzbacha, są słynne w całej Europie Stawy Milickie). Zmieniająca się na przestrzeni wieków przynależność państwowa tutejszych ziem, liczne wojny, grabieże, pożary, epidemie chorób zakaźnych nie sprzyjały rozwojowi gospodarczemu. W okresie reformacji działała zasada „czyj kraj - tego religia”, oznaczało to, że gdy panujący przechodził na protestantyzm to na protestantyzm mieli przejść również mieszkańcy. Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) przyniosła wiele zniszczeń i znacznie zmniejszyła zaludnienie. Po wojnie nastąpił rozwój katolicyzmu, kościoły zwrócono katolikom, mimo, że większość ludności była protestancka. Kolejne wojny śląskie i przejęcie Śląska przez Prusy w XVIII w. spowodowało duże wymieszanie ludności polskiej i niemieckiej. W okolicach Pawłowa Trzebnickiego większość ludności stanowili Polacy (katolicy) jednak w Strupinie ludność została prawie całkowicie zniemczona (ewangelicy). Pod panowaniem pruskim nastąpiła znaczna germanizacja Śląska. Ślady polskości najdłużej utrzymały się w nazwach miejscowości, które zniemczono dopiero na początku XX w. Najdłużej panująca rodziną na tym terenie była rodzina Hatzfeldów (1641-1945).  Feldmarszałek wojsk cesarzy Melchior von Hatzfeld w 1657 r. brał udział po stronie polskiej w wyzwoleniu Krakowa z okupacji szwedzkiej. Za  czasów rządu tego rodu nastąpił znaczny rozwój gospodarczy. Do połowy XIX w. Prusice w kilku dziedzinach gospodarczych (tkactwo-szewstwo, wydajności rolniczej) i kulturalnej wyprzedzały dzisiejszy Żmigród i Milicz. Ważnym wydarzeniem, który wpłynął na rozwój miejscowości Skokowa i okolic było przeprowadzenie linii kolejowej Wrocław-Poznań w 1856 r. Pod koniec XIX w. połączono kolejką wąskotorową Prusice ze Żmigrodem i z Wrocławiem. Gmina jednak nie doczekała się rozwoju przemysłowego i nadal przeważa rolniczy charakter. W drugiej połowie XIX w., na początku XX w. oraz w okresie międzywojennym zlikwidowano w mieście większość domów drewnianych, zastępując je murowanymi, krytymi dachówką.

25 stycznia 1945 r. gmina Prusice została zajęta przez 13 Armię Radziecką prawie bez walk. Na początku 1945 r. zaczął się napływ polskiej ludności, częściowo to ludzie pracujący przymusowo oraz przebywający z województw centralnych, rok później także ludność ze wschodnich ziem. Jednocześnie wysiedlano ludność niemiecką. W okresie powojennym siedzibą urzędu gminy była Skokowa. Po zmianie administracyjnej w 1951 r. powstały dwie gromady (była to wówczas najniższy szczebel administracyjny) w Prusicach i Skokowej. Prusice utraciły prawa miejskie (zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 2 marca 1951 r.). Na rozwój miasta korzystnie wpłynęło wybudowanie w 1980 r. obwodnicy, dzięki czemu droga krajowa nr 5 omija centrum miasta.

W 1975 r. po ponownej zmianie administracyjnej powstała jedna gmina z siedzibą w Prusicach i tak jest do dzisiaj. W tym też roku przyłączono wieś Górkowice leżącą na południowy wschód od dawnego miasta, wpłynęło to znacznie na kształt przestrzenny miejscowości.

Od 1 I 2000 r. Prusice ponownie stały się miastem (zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 21 grudnia 1999 r.). Herb Miasta i Gminy Prusice uchwaliła Rada Miasta i Gminy 21 VI 2006 r. w oparciu o przeprowadzoną kwerendę historyczną  na bazie czternastowiecznej ikonografii. Połowa dolnośląskiego czarnego orła ze srebrną sierpową przepaską przez pierś i skrzydło na żółtym (złotym) tle tarczy oznacza, że Prusice należą do Dolnego Śląska. Biała (srebrna) otwarta prawa dłoń na czarnym tle oznacza, że Prusice, jako miasto wyjątkowe i nieliczne w Polsce miało tzw. Prawo Miecza, czyli prawo karania tylko przynależne księciu.

Od kilku lat następuje znaczny rozwój miasta Prusice oraz miejscowości w gminie. Odnowiono elewację Ratusza oraz pobliski teren, prowadzone są w miarę możliwości remonty zabytków, inwestuje się w budowę dróg i remont już istniejących. Podejmowanych jest szereg działań, które wpływają na atrakcyjność zamieszkania oraz inwestycji.

WARTO ZOBACZYĆ: Prusice na starych widokówkach.


|