Ligota Strupińska

UMiG Prusice | Czwartek 12.02.2015 aktualizacja: 19.05.2015, 09:47

LIGOTA STRUPIŃSKA

Wieś (typ nieregularny ulicówki z zespołem dworskim) położona ok. 12 km za zachód od Prusic, na Wzgórzach Strupińskich. Nazwa Ligota (a także inne formy) spotykana jest na Śląsku bardzo często, wywodzi się od starosłowiańskiego słowa „lehota” nazwa ta określała przywilej, ulgę (co oznaczało, że wieś o takiej nazwie lokowana była na specjalnych prawach – głównie podatkowych). (Lgota lub Elgut – nazwa wskazuje że była to wieś lokowana na prawie polskim, posiadająca po lokacji pewne zwolnienia z obowiązków lennych). Obecna wieś powstała z połączenia dwóch wsi Elgot i Schmarkow, w których w 1780 r. wymienione zostały dwa folwarki, 4 wolnych chłopów oraz 197 mieszkańców. Wieś pod nazwą Schmarków (była położona w północno wschodniej części wsi) w 1700 r. należała do Alberta von Latowskiego. W 1840 r. wieś występuje pod nazwą Ellgoth-Schmark (czyli już połączona), wymienia się dwa folwarki, pałac, szkoła ewangelicka, wiatrak, owczarnia, gorzelnia, 2 rzemieślników, 36 domów wraz z 356 mieszkańcami (w tym 15 katolików). Po 1945 r. na krótki czas nazwę zmieniono na Katarzynów (od niemieckiego Katharinengrund – pole Katarzyny). Znaleziska archeologiczne odnalezione na tym terenie pochodzą co najmniej od epoki brązu (1700-650 p.n.e.) i z początków epoki żelaza z okresu halsztackiego (650-400 p.n.e.). Następne znaleziska pochodzą z okresu wczesnego średniowiecza.

Pierwsze wzmianki historyczne o miejscowości pochodzą z lat 1402-1468 r., ale  bez żadnych szczegółów, (dokumenty potwierdzające prawa lenne z tych lat nie zachowały się, wiadomo o nich z potwierdzenia ich istnienia w dokumencie z 1545 r.). Wiadomo, że od co najmniej 1689 r. działała szkoła ewangelicka, która spłonęła w 1799 r., w 1820 r. wybudowano nową. Niedaleko Ligoty w kopalni „Ottogrube” wydobywano węgiel brunatny (od ok. 1844 do początku XX w.). We wsi znajdował się także wiatrak, gorzelnia z browarem, owczarnia i folwark, który po 1945 r. został przejęty przez PGR. W pobliżu miejscowości znajduje się staw hodowlany o pow. 8 ha, zarośnięty, jest siedliskiem dla ptaków wodnych.

W XIV w. istniała jakaś siedziba rycerska bowiem w 1402 r. książę Konrad II oleśnicki potwierdził nadane wcześniej prawa lenne. Obecny pałac, który zachował się do dnia dzisiejszego został zbudowany w 1890 r. na planie nieregularnego czworoboku, styl neobarokowy. Budynek dwukondygnacyjny, podpiwniczony, murowany i tynkowany. (Dachy czterospadowe, łamane, z powiekami, kryte dachówką. Lukarny z daszkami naczółkowymi krytymi blachą, zwieńczone sterczynami z kulami, okna zamknięte półkoliście z kluczami i ślimacznicami. Gzyms cokołowy i wieńczący, boniowane lizeny narożne. Okna obramowane z kluczami, przy kluczach oraz parapetach dekoracje sztukatorskie w kształcie ślimacznic. Elewacja wschodnia uskokowa, od północy płytki ryzalit. Uskok południowo wschodni ze ściętym narożnikiem, nad nim dach stanowiący wycinek ośmiobocznego baniastego, w nim lukarna ujęta w parę pilastrów podtrzymujących łukowate belkowanie, nakryta dachem cebulastym z iglicą. Elewacja południowa również uskokowa, w załamaniu od wschodu ganek wejściowy, z wejściem zamkniętym półkoliście, drzwi z nadświetlem. Na ganku znajduje się taras. W narożniku południowo – zachodnim okrągła wieża, do wysokości budynku murowana, wyżej węższa drewniana, z galeryjką otoczoną dekoracyjną barierką. Otwory w części drewnianej zamknięte półkoliście, ujęte w pilastry wsparte wspornikami opierzonymi miedzianą blachą, sięgającymi barierki. Wieża jest nakryta kopułą krytą płytkami z blachy, zwieńczoną sterczyną z kulą. Przed elewacją południową taras a od zachodniej otaczający wieżą z wejściem po schodkach. W elewacji zachodniej od północy płytki ryzalit boczny, lukarna nad nim ujęta w półkolumny podtrzymujące naczółek, przed nim trapezoidalny ryzalit parterowy z tarasem. Elewacja północna prosta. Całość pokryta dachem mansardowym z lukarnami. Okna obramowane z kluczami, przy kluczach a także nad parapetami dekoracje sztukatorskie w kształcie ślimacznic. W 1945 r. pałac został przejęty przez państwo polskie, przekazano w zarząd PGR i przekształcono na budynek mieszkalny. Potem przeszedł w ręce Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (od 1999 Agencji Nieruchomości Rolnych). Obecnie pałac jest….

Przy pałacu znajduje się park o powierzchni 4,41 ha założony w XVIII w. z wykorzystaniem bardzo urozmaiconego starego drzewostanu (m.in. buk pospolity, różne odmiany dębu, jodły, sosna czarna, lipa drobnolistna i inne), w XIX w. przebudowany w stylu angielskim. W drzewostanie wiele drzew o wymiarach pomnikowych np. dęby szypułkowe.

  • Miejscowość obecnie zamieszkują 103 osoby (dane na dzień 01.01.2015 r.).
  • Sołtysem Ligoty Strupińskiej jest AGATA GORAZDOWSKA.
|