Strupina

UMiG Prusice | Czwartek 12.02.2015 aktualizacja: 18.03.2015, 10:15

Kościół parafialny pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny w Strupinie

STRUPINA

Wieś (typ wielodrożnicy z zachowanym układem urbanistycznym dawnego miasta w okolicy rynku)położona ok. 10,5 km na zachód od Prusic, na Wzgórzach Trzebnickich. Nazwa wsi ma charakter topograficzny, pochodzi od położenia na wypłaszczonym pagórku. Znaleziska archeologiczna potwierdziły osadnictwo od środkowego okresu epoki brązu (1200-1000 p.n.e.), z okresu lateńskiego epoki żelaza (400 p.n.e-0) oraz monety z okresu wpływów rzymskich (0-375 r.).

Pierwsze wzmianki o Strupinie pochodzą z połowy XIII w., testament wystawiony pomiędzy 1236 a 1249 r., w którym kanonik Jan z Gniezna z prebendy kanonicznej we Wrocławiu zapisuje dziesięcinę ze Strupiny. W dokumencie z 1249 r. opisującym podział Śląska miedzy Henryka III Wrocławskiego i Konrada głogowskiego występuje Strupina jako miejscowość graniczna księstwa wrocławskiego. W 1253 r. w dokumencie lokacyjnym miasta Żmigród wymieniona została osada targowa Strupin. W 1267 r. występuje rycerz Dzierżykraj (Dirsicragus) ze Strupiny. W dokumentach księcia Henryka głogowskiego z lat 1281 i 1290 Dzierżko ze Srupiny występuje jako świadek. Prawdopodobnie w 1330 r. zbudowano pierwszy murowany kościół (ale ta informacja  nie jest potwierdzona, w 1880 odnaleziono cegłę datowaną na 1330 r. niektórzy badacze twierdzą, że to 1530 r.). Wiadomo natomiast, że w 1369 r. wymieniony został kościół parafialny w Strupinie. W 1430 r. Strupina należała do Sebaldusa Frankenberga. W czasie walk z husytami w 1432 r. wieś prawdopodobnie została zniszczona. W 1446 r. statuty otrzymał cech krawców, a w 1447 r. sukienników, wskazuje to na miejski charakter osady. Znani właściciele wsi: Bartolomeusz Frankenberg (1493 r.), Melchior von Kemnitz (1500 r.), Jan Frankenberg zwany Heydan (1505 r.), Kasper Hermann z Wołowa (1511 r.). W 1517 r. Strupina posiadała targowe prawo solne. W 1530 r. w Strupinie można było kupić piwo wrocławskie, wińskie, prusickie i świdnickie, w piątki i niedzielę można było kupić bułki i precle a w soboty mięso. Nie jest znana data lokacji miasta. Wiadomo natomiast że w 1520 r. Strupina była już miastem, wymieniono bowiem po raz pierwszy burmistrza Strupiny – szewc Leschke a w 1530 r.- krawiec Gregor Sopfke. Wiadomo, że do XV w. była to osada targowa. W 1540 r. odnotowano budowanie miasta od nowa, lub przeniesienie na nowe miejsce. Kronika podaje, że już 40-60 lat wcześniej był folwark, kościół, szkoła, plebania, szpital. Pierwszy znany pastor ewangelicki z tego okresu to Jan. W 1546 r. prawo zwierzchnie nad miastem należało do księcia oleśnickiego Jana Podiebrada, który posiadał patronat nad kościołem i prawo niższego i wyższego sądownictwa, miasto było wówczas lokowane na prawie polskim. W latach 1590-1597 właścicielem wsi był Mikołaj Zedlitz. W 1616 r. odnotowano 16 warsztatów tkaczy lnu, w 1617 r. powstał cech drzewny i kuśnierski  ( w tym czasie istniało już 7 cechów) oraz działało 12 ław obuwniczych. 1619 r. wymieniony został aptekarz N.Pleidernitz oraz wspomniano o łaźni „Na Wałach”.

Rozwój miast był skutecznie hamowany przez wojny - szczególnie trzydziesto-letnią 1618-1648, podczas której odnotowano m.in.: epidemię dżumy (1631 r.), plądrowanie przez Szwedów (1639-1640 r.), śmierć głodowa wielu mieszkańców (1643 r.). Miasto wielokrotnie było niszczone przez pożary, plądrowania, epidemie. W latach 1642-1646 odnotowano 174 urodzenia i aż 416 zgonów. Po 1648 r. miasto powoli starało się odbudować z ruin, należało wówczas do Baltazara Nikischa. W 1660 r. było w mieście 18 sukienników a w rynku znajdowała się waga do wełny. Lata 1700 -1740 to czas dobrej koniunktury dla miasta. W 1723 r. miasto liczyło 69 domów, 6 ław chlebowych, 8 ław mięsnych, 11 ław obuwniczych, karczmę, aptekę, cyrulika, 2 łaźnie, i ok. 500 mieszkańców. W 1727 r. został ufundowany nowy szpital. W 1741 r. miasto przeszło pod władzę Prus, po tym okresie zahamowanie rozwoju ( w 1747r. tylko 4 ławy chlebowe). W 1776 r. po raz pierwszy został wymieniony kominiarz w mieście, w tym też roku zmarł właściciel miasta – W.Kiński. Dane z 1780 r. potwierdzają istnienie szkoły, kościoła ewangelickiego, szpitala, wytwórnie sukna, aptekarza, 3 łaziebników, 5 piekarzy, 4 rzeźników, 5 krawców, 12 szewców, 4 garncarzy, 5 tkaczy, kominiarza, 547 mieszkańców, 111 domów krytych gontem (w 1776 r. wydano nowe prawo strażackie, które zobowiązywało do tego aby każdy dom był pokryty gontem) oraz odbywały się 3 jarmarki rocznie. Wiadomo też, że miasto było otoczone murem i posiadało bramy. W skład rady wchodził burmistrz, jego dwóch zastępców dwóch rajców. W 1791 r. zaczęto brukować ulice. Wiadomo, że w 1804 r. miasto liczyło 604 mieszkańców, ale rok później odnotowano przejście wojsk rosyjskich po którym zmniejszyła się liczba mieszkańców do 576.  W 1812 r. przemarsz wojsk pruskich, w roku następnym wojsk rosyjskich. W 1819 r. rozebrano część murów. Spis z 1840 r. wymienia: 8 kupców, browar, gorzelnię, 2 farbiarnie, wytwórnię tabaki, 2 wiatraki, 109 rzemieślników (najwięcej tkaczy) oraz odbywały się 3 targi. Miasto w 1861 r. liczyło 903 mieszkańców, w 1910 r. - 650, 1914r.- 644 (572 ewangelików i 72 katolików), zakończono w tym roku budowę kościoła katolickiego, w 1939 r. – 711 mieszkańców, w 1961 ok.500. W 1945r. miasto zostało zajęte przez oddziały 13 Armii Radzieckiej, jesienią spłonęło centrum miasta – w tym wschodnia i zachodnia pierzeja , w tym też roku Strupina utraciła prawa miejskie.  

  • W Strupinie aktywnie działa Stowarzyszenie "Strupinianie"
  • Strupinę zamieszkuje 463 osób (dane na dzień 01.01.2015 r.)
  • Sołtysem Strupiny jest Janina Słota.
|