Uroczyste obchody „Dnia Sybiraka” w Brzeźnie

Dorota Leń | Wtorek 23.02.2016 aktualizacja: 23.02.2016, 21:49
„Sybir – to hasło, które w rzeszach polskich wywołuje ból; hasło, za którym stoją nieodkryte jeszcze rozliczne groby naszych rodaków..” Ryszard Kaczorowski, b. Prezydent RP na Wychodźstwie, wrzesień 2000

Dzień Sybiraka, którego 76 rocznicę obchodzimy, przypada na dzień 10 lutego. To w nocy roku 1940 Sowieci zapoczątkowali fale wywózek ludności polskiej, ale i ukraińskiej, i białoruskiej.. Główny szlak deportacji wiódł na Syberię oraz do Kazachstanu, gdzie całe rodziny, które przeżyły morderczą podróż w bydlęcych wagonach, często przetrzebione już chorobami i głodem, wyrzucano na tej „nieludzkiej ziemi”.

„NKWD dawało na spakowanie zaskoczonym ludziom kilka minut i nie zważano na kilkudziesięciostopniowy mróz wyrzucając ich z domostw.” Tam gdzie trafili był tylko głód, mróz, karaluchy, pluskwy i strach. Strach o życie swoje i bliskich, o to czym nakarmić rodzinę i czy kiedykolwiek uda im się wydostać z tego piekła.

O tym co czuli, jak żyli, ilu przetrwało mogliśmy się dowiedzieć podczas obchodów 76 rocznicy masowych deportacji ludności polskiej na Sybir, które zorganizowano w pałacu w Brzeźnie. Czemu tam? Bowiem gospodyni tego pięknego miejsca Marzena Gradecka jest także potomkinią Sybiraków podobnie jak Bożena Mangowska i Teresa Gajowczyk, które również przyczyniły się do zorganizowania obchodów.

Dziewiątego lutego, na miejsce spotkania przybył każdy zaproszony, o ile tylko zdrowie na to pozwalało. Przyjechali z całego Powiatu m.in. z Trzebnicy, Obornik Śl., Prusic. Często towarzyszyli im bliscy, którzy także mówią o sobie „jesteśmy Sybirakami”. Chwała im za to bowiem dzięki nim pamięć o tych, którzy przeżyli zesłanie przetrwa.


Na terenie Gminy Prusice także żyją Ci, którym udało się wrócić z dalekiej Syberii do Ojczyzny. Taką osobą jest m.in. Pani Wiktoria Pietrasz. Pojawiła się na spotkaniu wraz z członkiem rodziny oraz kierowniczką miejscowego Ośrodka Pomocy Społecznej, Joanną Wiraszką.


Spotkanie rozpoczęła, od powitania gości, Marzena Gradecka wspominając o swoich korzeniach, które także sięgają syberyjskiego przesiedlenia. Doniosłość wydarzenia podkreślił wspólnie odśpiewany Hymn Sybiraków.


Po tym, aby umilić zebranym czas, wysłuchano śpiewu uczestniczek Studia Piosenki z Obornickiego Ośrodka Kultury. Urocze, dziecięce, ale i o dziwo dojrzałe wokalnie głosy, bardzo przypadły słuchaczom do gustu. Po części artystycznej, głos zabrał prezes Związku Sybiraków z Trzebnicy, Lucjan Tać. Przywitał wszystkich serdecznie i w kilku słowach wspomniał swoją sybiracką przeszłość. Jak powiedział: - Dokładnie pamiętam datę utraty wolności, datę wywiezienia do niewoli.. Był dzień 10.02 1940 roku..


Za przygotowanie uroczystości i zaproszenie, w imieniu przybyłych, podziękowała także Pani Elżbieta Kusztel, po czy obejrzano wyjątkowo wzruszający film pt. „Sybiracy”, gdzie uczestnicy zsyłek opowiadają o swoich przeżyciach, o lęku przed śmiercią, która czaiła się za progiem, o nieopisanym głodzie, chorobach i osamotnieniu.. Wspominali członków rodziny, którym nie było dane powrócić do kraju i o tych którzy mieli więcej szczęścia i przetrwali. Zebranym najbardziej, zapadła w pamięć opowieść o najlepszej Wigilii w ich życiu, tej syberyjskiej, gdy radość i poczucie bezpieczeństwa dawała obecność choćby jednej bliskiej osoby i ugotowane, gorące ziemniaki w mundurkach, wyłożone na drewnianym stole. Każdy wówczas marzył, aby zjeść je wszystkie, ale dzielili je równo, po jednym dla każdego, by każdy w ten syberyjski, wigilijny wieczór miał swoją odrobinę szczęścia i przede wszystkim nie był głodny.

Czas zesłania był smutnym, a wręcz traumatycznym doświadczeniem tak dla dzieci jak i dorosłych. Od samego wyjazdu w nieludzkich warunkach, po walkę o przetrwanie i ucieczkę z Sybiru, Zesłańcy mówili o tamtym czasie jako o niewyobrażalnej ludzkiej tragedii, upodleniu, o bezwzględności sowieckich oprawców. Ta okrutna rzeczywistość, to historia życia wielu Polaków na rubieżach Rosji, dlatego nie możemy o niej zapomnieć.

Renata Skiba

|