Rolniku nie daj się kleszczom

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odnotowuje co roku przypadki chorób zakaźnych (głównie boreliozę). Pomimo zmniejszenia liczby chorób w porównaniu do poprzednich lat choroby odkleszczowe nadal są realnym zagrożeniem dla grupy zawodowej rolników. Na ukąszenie przez kleszcza są oni narażeni przy wielu czynnościach: pracach na polu, na podwórzu, na strychach i poddaszach, oraz w pomieszczeniach z inwentarzem żywym.

Zasady postępowania dla rolników:

1. Wychodząc do lasu, na pole należy pamiętać o odpowiednim ubraniu, które powinno chronić całe ciało. Najlepiej założyć długie spodnie i bluzkę z długim rękawem, skarpety, zakryte buty.
2. Nie należy siadać na zwalonych pniach drzewnych - jest to ulubione miejsce przebywania młodocianych form kleszczy, tzw. nimf.
3. Należy stosować  środki odstraszające, repelenty, których substancje aktywne powodują, że człowiek jest niewyczuwalny dla kleszczy.
4. Należy starannie obejrzeć całe ciało po przyjściu do domu. Kleszcze zanim zakotwiczą się w skórze poszukują odpowiedniego miejsca do wkłucia. U dzieci najczęściej lokalizują się na głowie, zazwyczaj na granicy włosów i za uszami, a u dorosłych w miejscach, gdzie skóra jest delikatna (np. pod kolanami, w pachwinach, na brzuchu).
5. Zaraz po zauważeniu kleszcza należy go usunąć najlepiej pęsetą, specjalną kartą plastikową lub tzw. lassem.

Objawy boreliozy:

• objawy grypopodobne
• przedłużający się stan podgorączkowy
• nawracające bóle głowy, mięśni i stawów
• powiększone węzły chłonne czy też nawracające bóle brzucha zaburzenie snu
• rumień wędrujący i inne zmiany skóry
• duszności, kaszel
• nagłe problemy ze słuchem

Kleszczowe zapalenie mózgu (wczesnoletnie kleszczowe zapalenie mózgu), to groźna choroba wywołana wirusem  Flavovirus. Głównym rezerwuarem tych zarazków są kleszcze

i ssaki. Pierwsze objawy zachorowania pojawiają się najczęściej od 7 do 14 dni od ukąszenia przez kleszcza. Choroba rozpoczyna się wysoką gorączką oraz objawami grypopodobnymi. Objawy utrzymują się około tygodnia. Po kilku dniach lepszego samopoczucia występuje druga faza choroby, związana z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego. U chorych dochodzi do zaburzeń świadomości, śpiączki i porażenia kończyn. Następstwem choroby może być niedowład lub zanik mięśni, zaburzenia koncentracji, depresja.

Rolnik, po uzyskaniu decyzji państwowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej, może ubiegać się o: jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu; rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Sposób usuwania kleszcza:

• uchwycić kleszcza pęsetą (lub podważyć sterylną igłą)
• złapać kleszcza tuż przy skórze, możliwie najbliżej główki
• pociągnąć lekko, ale zdecydowanie i prostopadle do skór
• dokładnie obejrzeć wyciągniętego pasożyta, sprawdzając czy nie został rozerwany i następnie przemyć miejsce ukąszenia środkiem dezynfekcyjnym (np. spirytusem).
• nigdy nie smaruj kleszcza tłuszczem, masłem, benzyną czy jakąkolwiek inną substancją, nie przypalaj kleszcza, nie podrażniaj go, nie łap kleszcza w najgrubszym miejscu, za odwłok, nie wykręcaj, nie szarp na boki.

W razie jakichkolwiek wątpliwości, urwania odwłoka, pojawienia się rumienia lub innych niepokojących objawów, należy zgłosić się do lekarza. Kleszcze zagrażają również zwierzętom. Niezabezpieczone repelentami, ofiarami stają się psy i koty, i zwierzęta gospodarskie (krowy, owce, kozy). Choroby odkleszczowe mogą one przenosić na ludzi. Rolniku pamiętaj o przeglądaniu skóry czworonożnych domowników oraz zwierząt hodowlanych i usuwaniu z niej pasożytów. Bardzo ważne w kontaktach ze zwierzętami jest zachowanie wysokiego poziomu higieny oraz środków ostrożności.

Samodzielny inspektor
Józef Pszczółka
PT KRUS w Trzebnicy